Primary Economic Activities Distinguish between

Primary Economic Activities Distinguish between

प्राथमिक आर्थिक क्रिया फरक स्पष्ट करा

---

Primary Economic Activities Distinguish between

प्राथमिक आर्थिक क्रिया फरक स्पष्ट करा

Explain how the differences will be Content questions

1) विषुववृत्तीय वनांतील लाकूडतोड आणि समशीतोष्ण वनातील लाकुडतोड

2) मळयाची शेती आणि विस्तृत व्यापारी शेती

3) खाणकाम आणि मासेमारी

4) सखोल शेती व मळयाची शेती.

5) उदयान शेती व मंडई बागायती शेती

6) सुचिपर्णी वने व उष्ण कटीबंधीय वने

---

1) विषुववृत्तीय वनांतील लाकूडतोड आणि समशीतोष्ण वनातील लाकुडतोड

विषुववृत्तीय वनातील लाकूडतोड	समशीतोष्ण वनातील लाकूडतोड
1) सर्वसाधारणपणे विषुववृत्ताच्या 0 अंश  ते 10 अंश उत्तर व दक्षिण अक्षवृत्ता दरम्यान या वनांचे प्रदेश आढळतात.	1) समशीतोष्ण वने ही 55 अंश उत्तर ते 65 अंश उत्तर अक्षवृत्त दरम्यान आढळतात.
2) ही वने घनदाट आहेत. विविध प्रकारची वृक्ष, वेली एकाच ठिकाणी आढळतात	2) ही वने फारशी घनदाट नसतात. एकाच प्रकारचे विस्तृत वृक्ष आढळून येतात.
3) या वनातील लाकूड कठीण असते. त्यामुळे मागणी कमी असते. यामुळे या व्यवसायाचा विकास मर्यादित झाला आहे.	3)वृक्षांची समानता वृक्षांची मुबलकता व लाकडांचा मऊपणा यामुळे मागणी जास्त आहे
4) तोडलेल्या लाकडासाठी वाहतुकीच्या सुविधा फारशा विकसीत नाहीत. वाहतूकीस  अडचणी आहेत	4) हिवाळयात लाकूडतोड करुन बर्फाच्छादित जमिनीवर लाकडाचे ओंडके जमिनीवरील बर्फावरून घसरत नद्यांच्या गोठलेल्या पात्रात सहज व सुलभतेणे आणले जातात. जेव्हा उन्हाळ्यात गोठलेल्या नद्या वितळतात. तेव्हा नद्यावर पसरलेले ओंडके प्रवाहाच्या दिशेने पुढे ढकलले जातात. ही वाहतूक स्वस्त आहे.
5) विषुववृत्तीय प्रदेशात लाकूडतोड करणे कष्टाचे आणि खर्चाचे झालेले आहे.	5) झाडांचे वर्गीकरण करणे व लाकूडतोड करणे तुलनेने सहज करता येते.
7) व्यापारी तत्त्वावर लाकूडतोड व्यवसायाचा विकास झालेला नाही. ॲमेझॉन व कांगो नदीचे खोरे व आफ्रिकेच्या पश्चिम किनारा इ. प्रदेशात विषुवृत्तीय वने आढळतात.	7) या प्रदेशात लाकूडतोड व्यवसाय व्यापारी तत्वावर विकसित झालेला दिसून येतो. उत्तर अमेरिका, कॅनडा, रशिया इ. प्रदेशात हा व्यवसाय व्यापारी तत्वावर चालतो.

---

2) मळ्याची शेती आणि विस्तृत व्यापारी शेती

मळ्याची शेती	विस्तृत व्यापारी शेती
1) या प्रकारची शेती उष्णकटिबंधात केली जाते.	1) या प्रकारची शेती समशीतोष्ण कटिबंधात 30 अंश ते 55 अंश उत्तर व दक्षिण अक्षवृत्त च्या दरम्यान केले जाते.
2)या प्रकारच्या शेतीत चहा, कॉफी, कोको, केळी इत्यादीचे उत्पन्न घेतले जाते.	2) या प्रकारच्या शेतीत गहू हे प्रमुख पीक घेतले जाते.
3)कुशल व अकुशल कामगारांचा मोठ्या प्रमाणात वापर करून आधुनिक तत्त्वावर पिकांचे उत्पादन घेतले जाते.	3) याशिवाय मका, तेलबिया यांचे उत्पादन घेतले जाते.
4) शेतीबरोबर कोणताही जोड व्यवसाय केला जात नाही.	4) शेतीची सर्व कामे यंत्राद्वारे केली जातात. म्हणून या शेतीस यांत्रिक शेती असेही म्हणतात.
5) भारत, मलेशिया, श्रीलंका, इंडोनेशिया, फिलिपाइन्स, थायलंड, म्यानमार, ब्राझील इत्यादी देशात या प्रकारची शेती केली जाते.	5) संयुक्त संस्थानातील रशियातील स्टेप अर्जेंटिनातील पंपास, ऑस्ट्रेलियातील डाऊन्स, आफ्रिकेतील व्हेल्ड व न्यूझीलंडमध्ये कॅटबरी या प्रदेशात व्यापारी शेती केली जाते.

---

• 3) खाणकाम आणि मासेमारी

खाणकाम	मासेमारी
1) खाणकाम हा व्यवसाय भूमी व जल या दोन्ही ठिकाणी करता येतो	1) मासेमारी व्यवसाय हा फक्त जल विभागातील करता येतो.
2) या व्यवसायावर अक्षवृत्तांची परिणाम होत नाही.	2) मासेमारी व्यवसायावर अक्षवृत्त वितरणाचा परिणाम होतो.
3) देशाच्या औद्योगिक विकासासाठी हा व्यवसाय गरजेचा आहे.	3) वाढत्या लोकसंख्येची अन्नाची गरज भागविण्यासाठी हा व्यवसाय गरजेचा आहे.
4) खाणकाम व्यवसायावर खनिज साठे यांचे वितरण, मजुरांची उपलब्धता, खनिज शुद्धीकरण यंत्रणा इत्यादी घटक परिणाम करतात.	4) मासेमारी व्यवसायावर भूखंडमंच, समुद्रप्रवाह, आधुनिक बोटी व जाळी इत्यादी घटक परिणाम करतात.
5) उदा: भारतातील छोट्या नागपूरचे पठार, बॉम्बे हाय इत्यादी	5) उदा: डॉगर बँक, जॉर्जेस बँक इत्यादी.

---

Primary Economic Activities Distinguish between

4) सखोल शेती आणि मळयाची शेती.

सखोल शेती	मळयाची शेती
1) या शेती प्रकारात शेतजमिनीचा आकार लहान असतो.	1) शेताचा आकार मोठा असतो.
2) अन्नधान्य उत्पादनास प्राधान्य असते.	2) एक पिक पध्दतीने पिकांचे उत्पादन घेतले जाते.
3) या शेतीप्रकारात तांदूळ हे प्रमुख पिक आहे.	3) या शेती प्रकारात चहा कॉफी, रबर, कोको मसाल्याचे पदार्थ अशा प्रकारचे पिकांची उत्पादने घेतले जाते.
4) या शेतीसाठी मानवी श्रम व प्राण्यांचा वापर होतो.	4) स्थानिक मजुरांमार्फत शेतीची कामे केली जातात.
5) चीन, भारत, जपान, कोरिया श्रीलंका पूर्व आशिया खंडातील देशांत या प्रकाराची शेती आढळते.	5) मलेशीया, भारत, श्रीलंका, कॅरेबीयन बेटे, ब्राझील इंडोनेशिया, फिलीपिन्स, थायलंड, व्हियतनाम या सारख्या देशात हा शेती प्रकार आढळतो.

---

5) उदयान शेती व मंडई बागायती शेती

उदयान शेती	मंडई बागायती शेती.
1) शेतीचा हा आधुनिक प्रकार आहे	1) हा आधुनिक शेती प्रकार आहे.
2) या शेती प्रकारात फळे, फुले, औषधी वनस्पती, शोभेची झाडे इ. उत्पादने व्यापारी उद्देशाने घेतली जातात.	2) भाजीपाला, फळे, दूध, अंडी, मास मासे ठ. उत्पादने घेतली जातात.
3) मानवी श्रम व आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर या उदयान शेतीत होत असतो.	3) मानवी श्रमाबरोबरच शास्त्रीय ज्ञान व तंत्रज्ञानाचा वापर केला जातो.
4) उष्ण कटिबंधीय, भूमध्य सागरीय व समशीतोष्ण कटिबंधीय हवामानाच्या प्रदेशात उदयान शेती केली जाते.	4) औदयोगिकीकरण झालेल्या दाट घनतेच्या शहरी भागाला लागुन असलेल्या एका रात्रीच्या प्रवासाइतक्या दूर अंतरापर्यन्तच्या  प्रदेशात मंडई बागायती शेती होते.

---

---

6) सुचिपर्णी वने व उष्ण कटीबंधीय सदाहरीत वने

सुचिपर्णी वने	उष्ण कटीबंधीय सदाहरीत वने
1) ही वने उष्ण कटीबंधीय प्रदेशात आहेत.	1) ही वने समशितोष्ण कटीबंधीय प्रदेशात आहे.
2) या वनातील लाकुड कठीण व जड असते	2) या वनातील लाकूड मऊ व हलके असते.
3) ही वने घनदाट असतात व एकाची ठिकाणी अनेक प्रजातींचे वृक्ष व वेली आढळतात	3) या वनात एकाच प्रजातीचे वृक्ष विस्तृत प्रदेशात आढळतात
4) या वनातील लाकडाचा मागणी कमी आहे.	4) या वनांतील लाकडाचा मागणी जास्त आहे.

————————————————————————————————-

English Medium

Primary Economic Activities Distinguish between

Explain the Differences between Primary Economic Activities

---

1) Logging in Equatorial Forests and Logging in Temperate Forests

Equatorial Forest Logging	Temperate Forest Logging
1) These forests are generally found between 0° to 10° North and South of the Equator.	1) Temperate forests are found between 55° North to 65° North latitudes.
2) These forests are very dense. Different types of trees and climbers grow together.	2) These forests are not very dense. Large areas have trees of the same species.
3) The wood is very hard; hence demand is low and development of this activity is limited.	3) Due to uniform tree species, abundance, and softwood, demand is high.
4) Transport facilities are poorly developed, causing difficulties in transportation.	4) Trees are cut in winter and logs slide easily over snow into frozen rivers; in summer, they float downstream when rivers melt. This transport is cheap.
5) Logging is laborious and costly in equatorial regions.	5) Classification of trees and logging is comparatively easy.
6) Commercial logging is not well developed; found in Amazon Basin, Congo Basin, and West African coast.	6) Commercial logging is well developed in North America, Canada, and Russia.

---

Primary Economic Activities Distinguish between

2) Plantation Agriculture and Extensive Commercial Farming (March 2022)

Plantation Agriculture	Extensive Commercial Farming
1) Practiced in tropical regions.	1) Practiced in temperate regions between 30° and 55° latitudes.
2) Crops like tea, coffee, cocoa, banana are grown.	2) Wheat is the main crop.
3) Uses skilled and unskilled labor with modern methods.	3) Crops like maize and oilseeds are also grown.
4) No subsidiary occupation is carried out.	4) All farming activities are mechanized; hence also called mechanized farming.
5) Practiced in India, Malaysia, Sri Lanka, Indonesia, Philippines, Thailand, Myanmar, Brazil, etc.	5) Practiced in the Steppes of Russia, Pampas of Argentina, Downs of Australia, Veld of Africa, and Canterbury in New Zealand.

---

Primary Economic Activities Distinguish between

3) Mining and Fishing

Mining	Fishing
1) Mining can be carried out on land and in water.	1) Fishing is carried out only in water bodies.
2) Latitude does not affect mining.	2) Fishing is affected by latitudinal distribution.
3) Essential for industrial development of a country.	3) Essential to meet food needs of the growing population.
4) Depends on mineral distribution, labor availability, and processing facilities.	4) Depends on continental shelf, ocean currents, modern boats, and nets.
5) Examples: Chota Nagpur Plateau, Bombay High.	5) Examples: Dogger Bank, Georges Bank.

---

4) Intensive Farming and Plantation Farming

Intensive Farming	Plantation Farming
1) Farm size is small.	1) Farm size is large.
2) Priority is given to food crops.	2) Single crop system is followed.
3) Rice is the main crop.	3) Crops include tea, coffee, rubber, cocoa, spices.
4) Human and animal labor is used.	4) Farming is done by local laborers.
5) Found in China, India, Japan, Korea, Sri Lanka, and East Asia.	5) Found in Malaysia, India, Sri Lanka, Caribbean islands, Brazil, Indonesia, Philippines, Thailand, Vietnam.

---

Primary Economic Activities Distinguish between

5) Horticulture and Market Gardening

Horticulture	Market Gardening
1) A modern type of farming.	1) A modern type of farming.
2) Fruits, flowers, medicinal plants, and ornamental plants are grown commercially.	2) Vegetables, fruits, milk, eggs, meat, and fish are produced.
3) Uses human labor and modern technology.	3) Uses human labor along with scientific knowledge and technology.
4) Practiced in tropical, Mediterranean, and temperate climates.	4) Practiced near densely populated industrial urban areas, within overnight travel distance.

---

6) Coniferous Forests and Tropical Evergreen Forests

Coniferous Forests	Tropical Evergreen Forests
1) Found in temperate regions.	1) Found in tropical regions.
2) Wood is soft and light.	2) Wood is hard and heavy.
3) Trees of a single species grow over large areas.	3) Dense forests with many species of trees and climbers grow together.
4) Demand for timber is high.	4) Demand for timber is low.

---

Primary Economic Activities Distinguish between

बारावी भूगोलातील महत्वाच्या लिंक असलेली PDF डाऊनलोड करा

1) Logging of equatorial forests and logging of temperate forests
2) Malaya farming and extensive commercial farming
3) Mining and fishing
4) Intensive farming and Malaya farming.
5) Udayan Agriculture and Mandai Horticulture
6) Deciduous forests and tropical forests

---

अधिक वाचा

प्राथमिक आर्थिक क्रिया प्रकरणावरील भौगोलिक कारणे दया

वस्तूनिष्ठ प्रश्ने

मानवी वस्ती व भूमी उपयोजन फरक स्पष्ट करा.

मानवी वस्ती व भूमी उपयोजन दिर्घोत्तरी प्रश्न व उत्तरे

मानवी वस्ती व भूमी उपयोजन कारणे दया

मानवी वस्ती व भूमी उपयोजन वस्तूनिष्ठ प्रश्न objective Que.