XI Geography Sakhali Purna Kara

Prof. Manojj Deshmukh

October 7, 2026

XI Geography Sakhali Purna Kara अकरावी भूगोल साखळी पूर्ण करा प्रश्न व त्यांची उत्तरे

Table of Contents

Toggle

XI Geography Sakhali Purna Kara

अकरावी भूगोल साखळी पूर्ण करा प्रश्न व त्यांची उत्तरे

साखळी पुर्ण करा

1 ते 5 प्रकरणे

मराठी व इंग्रजी माध्यम

प्रकरण 1 भूहालचाली

अ	ब	क
1) विस्तीर्ण क्षेत्रावरील ज्वालामुखीय उद्रेक	1) भेगीय उद्रेक	1) डेक्कन ट्रॅप
2) अंदमान आणि निकोबार बेटे	2) विभाग-V	2) अति उच्च भूकंपीय संवेदनशीलता
3) मर्केली प्रमाण	3) तीव्रता	3) I ते XII
4) मंद हालचाली	4) विभंग	4) गट पर्वत
5) फिलिपाईन्स	5) पॅसिफिकचे अग्निकंकण	5) मॅयॉन

उत्तर 1:

अ	ब	क
1) विस्तीर्ण क्षेत्रावरील ज्वालामुखीय उद्रेक	भेगीय उद्रेक	डेक्कन ट्रॅप
2) अंदमान आणि निकोबार बेटे	विभाग-V	अति उच्च भूकंपीय संवेदनशीलता
3) मर्केली प्रमाण	तीव्रता	I ते XII
4) मंद हालचाली	विभंग	गट पर्वत
5) फिलिपाईन्स	पॅसिफिकचे अग्निकंकण	मॅयॉन

XI Geography Sakhali Purna Kara

अकरावी भूगोल साखळी पूर्ण करा प्रश्न व त्यांची उत्तरे

प्रकरण प्रश्न 2 : खालील साखळी पूर्ण करा

अ	ब	क
1) ज्वालामुखी पदार्थ	1) ज्वालामुखीय बॉम्ब	1) घनरूप
2) अर्वाचीन वली पर्वत	2) दाब निर्माणकारी बल	2) हिमालय
3) प्राथमिक लहरी (P-Waves)	3) सर्वात जास्त वेग	3) सर्व माध्यमातून प्रवास
4) रिश्टर प्रमाण	4) भूकंपाची महत्ता	4) लोगीय मापन श्रेणी
5) आम्ल लाव्हा	5) जास्त सिलिका प्रमाण	5) उंच व तीव्र उताराचे घुमट

उत्तर 2:

अ	ब	क
1) ज्वालामुखी पदार्थ	ज्वालामुखीय बॉम्ब	घनरूप
2) अर्वाचीन वली पर्वत	दाब निर्माणकारी बल	हिमालय
3) प्राथमिक लहरी (P-Waves)	सर्वात जास्त वेग	सर्व माध्यमातून प्रवास
4) रिश्टर प्रमाण	भूकंपाची महत्ता	लोगीय मापन श्रेणी
5) आम्ल लाव्हा	जास्त सिलिका प्रमाण	उंच व तीव्र उताराचे घुमट

XI Geography Sakhali Purna Kara

अकरावी भूगोल साखळी पूर्ण करा प्रश्न व त्यांची उत्तरे

प्रकरण 2: विदारण आणि विस्तृत झीज

प्रश्न 1: खालील साखळी पूर्ण करा

अ	ब	क
1) कायिक विदारण	1) औष्णिक फरक (तापमान वाढ-घट)	1) कणीय विदारण
2) लोह व ऑक्सिजन संयोग	2) भस्मीकरण (Oxidation)	2) गंज चढणे व तांबडा रंग
3) चुनखडक व कार्बन डायऑक्साईड	3) कार्बनन (Carbonation)	3) विरघळणे व द्रावण
4) माळीण दुर्घटना (पुणे)	4) मुसळधार पाऊस	4) चिखल प्रवाह व भूस्खलन
5) अल्पाइन / उपहिमनदीय प्रदेश	5) गोठलेली जमीन व माती	5) मातलोट (Solifluction)

उत्तर 1:

अ	ब	क
1) कायिक विदारण	औष्णिक फरक (तापमान वाढ-घट)	कणीय विदारण
2) लोह व ऑक्सिजन संयोग	भस्मीकरण (Oxidation)	गंज चढणे व तांबडा रंग
3) चुनखडक व कार्बन डायऑक्साईड	कार्बनन (Carbonation)	विरघळणे व द्रावण
4) माळीण दुर्घटना (पुणे)	मुसळधार पाऊस	चिखल प्रवाह व भूस्खलन
5) अल्पाइन / उपहिमनदीय प्रदेश	गोठलेली जमीन व माती	मातलोट (Solifluction)

प्रश्न 2: खालील साखळी पूर्ण करा

अ	ब	क
1) दाबमुक्ती	1) एकसंघ ग्रॅनाईट खडक	1) अपपर्णन (Exfoliation)
2) क्षारीय पाणी व बाष्पीभवन	2) क्षारीय स्फटिकीकरण	2) पोळ्यासारखा आकार (उदा. हरेश्वर)
3) वातावरणीय प्रदूषण (SO₂ व NOₓ)	3) आम्ल पर्जन्य	3) ऐतिहासिक वास्तूंची हानी (उदा. ताजमहाल)
4) वनस्पतींची मुळे	4) खडकांच्या फटी रुंदावणे	4) जैविक विदारण
5) कड्याकडील अति तीव्र उतार	5) कठीण खडक व गुरुत्व बल	5) दरड कोसळणे (Rockfall)

उत्तर 2:

अ	ब	क
1) दाबमुक्ती	एकसंघ ग्रॅनाईट खडक	अपपर्णन (Exfoliation)
2) क्षारीय पाणी व बाष्पीभवन	क्षारीय स्फटिकीकरण	पोळ्यासारखा आकार (उदा. हरेश्वर)
3) वातावरणीय प्रदूषण (SO₂ व NOₓ)	आम्ल पर्जन्य	ऐतिहासिक वास्तूंची हानी (उदा. ताजमहाल)
4) वनस्पतींची मुळे	खडकांच्या फटी रुंदावणे	जैविक विदारण
5) कड्याकडील अति तीव्र उतार	कठीण खडक व गुरुत्व बल	दरड कोसळणे (Rockfall)

अकरावी भूगोल विषयाच्या दर्जेदार व प्रत्येक विदयार्थ्यास व शिक्षकास उपयुक्त नोट्स साठी खालील व्हिडीओ बघा व संपर्क करा.

XI Geography Sakhali Purna Kara

अकरावी भूगोल साखळी पूर्ण करा प्रश्न व त्यांची उत्तरे

प्रकरण 3: अपक्षरणाची कारके

प्रश्न 1: खालील साखळी पूर्ण करा

अ	ब	क
1) नदीचे वहन कार्य	1) निलंबन व वहन प्रक्रिया	1) पूरमैदान व त्रिभुज प्रदेश
2) हिमनदीचे खननकार्य	2) उखड (Plucking) प्रक्रिया	2) U-आकाराची दरी
3) वाऱ्याचे खननकार्य	3) अपवहन खळगा	3) छत्रकाकार खडक (भूछत्र)
4) सागरी लाटांचे संचयनकार्य	4) वाळूचा दांडा व निक्षेपण	4) पुळण (Beach)
5) भूजलाचे संचयनकार्य	5) अधोमुखी व ऊर्ध्वमुखी लवणस्तंभ	5) गुहा व लवणस्तंभ

उत्तर 1:

अ	ब	क
1) नदीचे वहन कार्य	निलंबन व वहन प्रक्रिया	पूरमैदान व त्रिभुज प्रदेश
2) हिमनदीचे खननकार्य	उखड (Plucking) प्रक्रिया	U-आकाराची दरी
3) वाऱ्याचे खननकार्य	अपवहन खळगा	छत्रकाकार खडक (भूछत्र)
4) सागरी लाटांचे संचयनकार्य	वाळूचा दांडा व निक्षेपण	पुळण (Beach)
5) भूजलाचे संचयनकार्य	अधोमुखी व ऊर्ध्वमुखी लवणस्तंभ	गुहा व लवणस्तंभ

प्रश्न 2 साखळी पूर्ण करा

अ	ब	क
1) नदीचे वेधन कार्य	1) भूशिरावरील परस्परविरुद्ध दोन गुहा जोडल्या जाणे	1) विलयन विवर (Sinkhole)
2) हिमनदीचे खनन कार्य	2) अहमदनगर जिल्ह्यातील निघोज येथील कुकडी नदीतील चक्रीय प्रवाह	2) सागरी कमान (Sea Arch)
3) वाऱ्याचे संचयन कार्य	3) अर्धचंद्राकृती वाळूची टेकडी	3) रांजणखळगे / कुंभारगर्ता
4) सागरी लाटांचे अपक्षरण कार्य	4) चुनखडक व जिप्समयुक्त खडक विरघळणे	4) हिमविवर (Cirque)
5) भूजलाचे द्रावण कार्य	5) हिमनदीच्या घर्षणामुळे तयार झालेला आरामखुर्चीसारखा खळगा	5) बारखाण वालुकागिरी

प्रश्न 2: उत्तर

अ	ब	क
1) नदीचे वेधन कार्य	अहमदनगर जिल्ह्यातील निघोज येथील कुकडी नदीतील चक्रीय प्रवाह	रांजणखळगे / कुंभारगर्ता
2) हिमनदीचे खनन कार्य	हिमनदीच्या घर्षणामुळे तयार झालेला आरामखुर्चीसारखा खळगा	हिमविवर (Cirque)
3) वाऱ्याचे संचयन कार्य	अर्धचंद्राकृती वाळूची टेकडी	बारखाण वालुकागिरी
4) सागरी लाटांचे अपक्षरण कार्य	भूशिरावरील परस्परविरुद्ध दोन गुहा जोडल्या जाणे	सागरी कमान (Sea Arch)
5) भूजलाचे द्रावण कार्य	चूनखडक व जिप्समयुक्त खडक विरघळणे	विलयन विवर (Sinkhole)

XI Geography Sakhali Purna Kara

अकरावी भूगोल साखळी पूर्ण करा प्रश्न व त्यांची उत्तरे

प्रकरण 4: हवामान प्रदेश

प्रश्न 1: खालील साखळी पूर्ण करा (गट 1)

अ	ब	क
1) विषुववृत्तीय वर्षावने	1) 5° ते 10° उत्तर व दक्षिण अक्षवृत्त	1) महोगनी, एबनी व त्रिस्तरीय सदाहरित वने
2) मोसमी हवामान प्रदेश	2) ऋतूंची स्पष्ट विभागणी व मान्सून वारे	2) भातशेती व उष्णकटिबंधीय पिके
3) सॅव्हाना गवताळ प्रदेश	3) उंच व जाड गवत (गजगवत) व विरळ झुडुपे	3) हत्ती, सिंह, शाकाहारी-मांसाहारी प्राण्यांचा गोतावळा
4) तैगा हवामान प्रदेश	4) शंकूच्या आकाराची सुचिपर्णी वने	4) सुचिपर्णी वने व लाकूडतोड व्यवसाय
5) टुंड्रा हवामान प्रदेश	5) अत्यंत शीत हवामान व अल्पकालीन उन्हाळा	5) एस्कीमो लोक व सील/वॉलरस प्राणी

उत्तर 1:

अ	ब	क
1) विषुववृत्तीय वर्षावने	5° ते 10° उत्तर व दक्षिण अक्षवृत्त	महोगनी, एबनी व त्रिस्तरीय सदाहरित वने
2) मोसमी हवामान प्रदेश	ऋतूंची स्पष्ट विभागणी व मान्सून वारे	भातशेती व उष्णकटिबंधीय पिके
3) सॅव्हाना गवताळ प्रदेश	उंच व जाड गवत (गजगवत) व विरळ झुडुपे	हत्ती, सिंह, शाकाहारी-मांसाहारी प्राण्यांचा गोतावळा
4) तैगा हवामान प्रदेश	शंकूच्या आकाराची सुचिपर्णी वने	सुचिपर्णी वने व लाकूडतोड व्यवसाय
5) टुंड्रा हवामान प्रदेश	अत्यंत शीत हवामान व अल्पकालीन उन्हाळा	एस्कीमो लोक व सील / वॉलरस प्राणी

XI Geography Sakhali Purna Kara

अकरावी भूगोल साखळी पूर्ण करा प्रश्न व त्यांची उत्तरे

प्रकरण 5: जागतिक हवामान बदल

प्रश्न 1: खालील साखळी पूर्ण करा (गट 1)

अ	ब	क
1) हरितगृह वायू	1) कार्बन डायऑक्साईड व मिथेन	1) उष्मा लहरी व अनियंत्रित हवामान चक्र
2) जागतिक तापमान वाढ	2) समुद्रपातळीत वाढ	2) किनाऱ्यावरील प्रदेश पाण्याखाली जाण्याचा धोका
3) बर्फाचे वितळणे	3) हिमनद्यांची पिछेहाट	3) गंगोत्री हिमनदी मागे सरकणे
4) पुराहवामानशास्त्र (Paleoclimatology)	4) प्राचीन हवामानाचा अभ्यास	4) वृक्षवलये व बर्फातील गाभ्याचे नमुने
5) जीवनशैलीतील सकारात्मक बदल	5) सार्वजनिक वाहतूक व वृक्षारोपण	5) कार्बन उत्सर्जन कमी करणे

उत्तर 1:

अ	ब	क
1) हरितगृह वायू	कार्बन डायऑक्साईड व मिथेन	उष्मा लहरी व अनियंत्रित हवामान चक्र
2) जागतिक तापमान वाढ	समुद्रपातळीत वाढ	किनाऱ्यावरील प्रदेश पाण्याखाली जाण्याचा धोका
3) बर्फाचे वितळणे	हिमनद्यांची पिछेहाट	गंगोत्री हिमनदी मागे सरकणे
4) पुराहवामानशास्त्र (Paleoclimatology)	प्राचीन हवामानाचा अभ्यास	वृक्षवलये व बर्फातील गाभ्याचे नमुने
5) जीवनशैलीतील सकारात्मक बदल	सार्वजनिक वाहतूक व वृक्षारोपण	कार्बन उत्सर्जन कमी करणे

XI GEOGRAPHY

XI Geography Sakhali Purna Kara

अकरावी भूगोल साखळी पूर्ण करा प्रश्न व त्यांची उत्तरे

Marathi and English Medium

XI Geography Sakhali Purna Kara

अकरावी भूगोल साखळी पूर्ण करा प्रश्न व त्यांची उत्तरे

English Medium

Chapter 1: Interior Movements

Question 1: Complete the following chain (Group 1)

A	B	C
1) Volcanic eruption over an extensive area	1) Fissure eruption	1) Deccan Trap
2) Andaman and Nicobar Islands	2) Zone V	2) Very High Seismic Vulnerability
3) Mercalli Scale	3) Intensity	3) I to XII
4) Slow movements	4) Faulting	4) Block Mountains
5) Philippines	5) Pacific Ring of Fire	5) Mayon

Answer 1

A	B	C
1) Volcanic eruption over an extensive area	Fissure eruption	Deccan Trap
2) Andaman and Nicobar Islands	Zone V	Very High Seismic Vulnerability
3) Mercalli Scale	Intensity	I to XII
4) Slow movements	Faulting	Block Mountains
5) Philippines	Pacific Ring of Fire	Mayon

Question 2: Complete the following chain

A	B	C
1) Volcanic materials	1) Volcanic bombs	1) Solid
2) Young Fold Mountains	2) Orogenic forces	2) Himalayas
3) Primary Waves (P-Waves)	3) Highest velocity	3) Travel through all media
4) Richter Scale	4) Magnitude of an earthquake	4) Logarithmic scale
5) Acidic lava	5) High silica content	5) High and steep-sided domes

Answer 2

A	B	C
1) Volcanic materials	Volcanic bombs	Solid
2) Young Fold Mountains	Orogenic forces	Himalayas
3) Primary Waves (P-Waves)	Highest velocity	Travel through all media
4) Richter Scale	Magnitude of an earthquake	Logarithmic scale
5) Acidic lava	High silica content	High and steep-sided domes

XI Geography Sakhali Purna Kara

अकरावी भूगोल साखळी पूर्ण करा प्रश्न व त्यांची उत्तरे

Chapter 2: Weathering and Mass Wasting

Question 1: Complete the following chain

A	B	C
1) Physical Weathering	1) Thermal variation (rise and fall in temperature)	1) Granular Weathering
2) Combination of iron and oxygen	2) Oxidation	2) Rusting and reddish colour
3) Limestone and Carbon Dioxide	3) Carbonation	3) Dissolution and solution
4) Malin disaster (Pune)	4) Heavy rainfall	4) Mudflow and landslide
5) Alpine / subglacial regions	5) Frozen ground and soil	5) Solifluction

Answer 1

A	B	C
1) Physical Weathering	Thermal variation (rise and fall in temperature)	Granular Weathering
2) Combination of iron and oxygen	Oxidation	Rusting and reddish colour
3) Limestone and Carbon Dioxide	Carbonation	Dissolution and solution
4) Malin disaster (Pune)	Heavy rainfall	Mudflow and landslide
5) Alpine / subglacial regions	Frozen ground and soil	Solifluction

Question 2: Complete the following chain

A	B	C
1) Pressure release	1) Massive Granite Rock	1) Exfoliation
2) Saline water and evaporation	2) Salt crystallization	2) Honeycomb structure (e.g. Harihareshwar)
3) Atmospheric pollution (SO₂ and NOₓ)	3) Acid Rain	3) Damage to historical monuments (e.g. Taj Mahal)
4) Plant roots	4) Widening of cracks in rocks	4) Biological Weathering
5) Very steep cliff slope	5) Hard rocks and gravitational force	5) Rockfall

Answer 2

A	B	C
1) Pressure release	Massive Granite Rock	Exfoliation
2) Saline water and evaporation	Salt crystallization	Honeycomb structure (e.g. Harihareshwar)
3) Atmospheric pollution (SO₂ and NOₓ)	Acid Rain	Damage to historical monuments (e.g. Taj Mahal)
4) Plant roots	Widening of cracks in rocks	Biological Weathering
5) Very steep cliff slope	Hard rocks and gravitational force	Rockfall

XI Geography Sakhali Purna Kara

अकरावी भूगोल साखळी पूर्ण करा प्रश्न व त्यांची उत्तरे

Chapter 3: Agents of Erosion

Question 1: Complete the following chain (Group 1)

A	B	C
1) Transportation work of river	1) Suspension and transportation process	1) Floodplain and Delta
2) Glacial erosion	2) Plucking process	2) U-shaped valley
3) Wind erosion	3) Deflation hollow	3) Mushroom-shaped rock (Rock pedestal)
4) Depositional work of sea waves	4) Sand bar and deposition	4) Beach
5) Depositional work of groundwater	5) Stalactites and Stalagmites	5) Cave and stalactites

Answer 1

A	B	C
1) Transportation work of river	Suspension and transportation process	Floodplain and Delta
2) Glacial erosion	Plucking process	U-shaped valley
3) Wind erosion	Deflation hollow	Mushroom-shaped rock (Rock pedestal)
4) Depositional work of sea waves	Sand bar and deposition	Beach
5) Depositional work of groundwater	Stalactites and Stalagmites	Cave and stalactites

Question 2: Complete the following chain

A	B	C
1) Erosional work of a river	1) Joining of two caves facing each other on a headland	1) Sinkhole
2) Erosional work of a glacier	2) Cyclic flow in the Kukadi River at Nighoj in Ahmednagar District	2) Sea Arch
3) Depositional work of wind	3) Crescent-shaped sand dune	3) Potholes
4) Erosional work of sea waves	4) Dissolution of limestone and gypsum-bearing rocks	4) Cirque
5) Solution work of groundwater	5) Armchair-shaped hollow formed due to glacial abrasion	5) Barchan dune

Answer 2)

A	B	C
1) Erosional work of a river	Cyclic flow in the Kukadi River at Nighoj in Ahmednagar District	Potholes
2) Erosional work of a glacier	Armchair-shaped hollow formed due to glacial abrasion	Cirque
3) Depositional work of wind	Crescent-shaped sand dune	Barchan dune
4) Erosional work of sea waves	Joining of two caves facing each other on a headland	Sea Arch
5) Solution work of groundwater	Dissolution of limestone and gypsum-bearing rocks	Sinkhole

XI Geography Sakhali Purna Kara

अकरावी भूगोल साखळी पूर्ण करा प्रश्न व त्यांची उत्तरे

Chapter 4: Climatic Regions

Question 1: Complete the following chain (Group 1)

A	B	C
1) Equatorial Rainforests	1) 5° to 10° North and South Latitudes	1) Mahogany, Ebony and three-tier evergreen forests
2) Monsoon Climatic Region	2) Clear division of seasons and monsoon winds	2) Rice cultivation and tropical crops
3) Savanna Grasslands	3) Tall and thick grass (Elephant grass) and sparse shrubs	3) Elephants, lions, herbivorous and carnivorous animals
4) Taiga Climatic Region	4) Coniferous forests	4) Coniferous forests and lumbering
5) Tundra Climatic Region	5) Extremely cold climate and short summer	5) Eskimo people and seal/walrus animals

Answer 1

A	B	C
1) Equatorial Rainforests	5° to 10° North and South Latitudes	Mahogany, Ebony and three-tier evergreen forests
2) Monsoon Climatic Region	Clear division of seasons and monsoon winds	Rice cultivation and tropical crops
3) Savanna Grasslands	Tall and thick grass (Elephant grass) and sparse shrubs	Elephants, lions, herbivorous and carnivorous animals
4) Taiga Climatic Region	Coniferous forests	Coniferous forests and lumbering
5) Tundra Climatic Region	Extremely cold climate and short summer	Eskimo people and seal/walrus animals

XI Geography Sakhali Purna Kara

अकरावी भूगोल साखळी पूर्ण करा प्रश्न व त्यांची उत्तरे

Chapter 5: Global Climate Change

Question 1: Complete the following chain (Group 1)

A	B	C
1) Greenhouse gases	1) Carbon dioxide and methane	1) Heat waves and irregular weather cycles
2) Global warming	2) Rise in sea level	2) Risk of coastal areas being submerged
3) Melting of ice	3) Retreat of glaciers	3) Retreat of Gangotri Glacier
4) Paleoclimatology	4) Study of ancient climate	4) Tree rings and ice-core samples
5) Positive changes in lifestyle	5) Public transport and tree plantation	5) Reduction in carbon emissions

Answer 1

A	B	C
1) Greenhouse gases	Carbon dioxide and methane	Heat waves and irregular weather cycles
2) Global warming	Rise in sea level	Risk of coastal areas being submerged
3) Melting of ice	Retreat of glaciers	Retreat of Gangotri Glacier
4) Paleoclimatology	Study of ancient climate	Tree rings and ice-core samples
5) Positive changes in lifestyle	Public transport and tree plantation	Reduction in carbon emissions